Dlaczego zwierzęta hodowlane mają niedobory mineralne i jak je uzupełniać?
Niedobory mineralne u zwierząt hodowlanych to jeden z najważniejszych problemów współczesnej produkcji rolnej. Zubożenie gleb, niska przyswajalność składników mineralnych z pasz roślinnych oraz rosnące wymagania związane z intensywną hodowlą sprawiają, że zwierzęta coraz częściej wymagają precyzyjnej suplementacji. Odpowiednio dobrane premiksy, lizawki czy nowoczesne chelaty mineralne pozwalają ograniczyć ryzyko zaburzeń zdrowotnych i spadku wydajności stada.
Jakie są główne przyczyny niedoborów mineralnych u zwierząt hodowlanych?
Jednym z podstawowych źródeł problemu jest coraz niższa zawartość minerałów w glebie. Rośliny paszowe pobierają składniki odżywcze bezpośrednio z podłoża, dlatego jakość gleby ma bezpośredni wpływ na wartość odżywczą pasz.
Największe problemy pojawiają się na glebach kwaśnych i piaszczystych, a także tam, gdzie stosowane jest niewłaściwe nawożenie. Nadmiar niektórych pierwiastków może ograniczać pobieranie innych składników.
Niska przyswajalność minerałów z pasz
Nawet jeśli minerały znajdują się w paszy, organizm zwierzęcia nie zawsze potrafi je efektywnie wykorzystać. Składniki mineralne obecne w roślinach często charakteryzują się niską biodostępnością. Przyswajalność wielu pierwiastków wynosi jedynie około 20-30 proc.
Powodem jest budowa układu pokarmowego oraz brak odpowiednich enzymów umożliwiających pełne rozłożenie związków mineralnych zawartych w roślinach. To sprawia, że część składników przechodzi przez organizm niewykorzystana, mimo że formalnie znajduje się w dawce pokarmowej.
Błędy żywieniowe zwierząt hodowlanych pogłębiają problem
Przyczyną niedoborów mineralnych bywają również nieprawidłowo zbilansowane dawki pokarmowe. Monotonne żywienie, brak różnorodności pasz oraz niewłaściwe proporcje poszczególnych pierwiastków mogą prowadzić do zaburzeń metabolicznych.
Znaczenie ma nie tylko ilość minerałów, ale także ich wzajemny stosunek w dawce pokarmowej. Nieprawidłowe proporcje mogą ograniczać wykorzystanie składników przez organizm zwierzęcia i zwiększać ryzyko niedoborów, nawet przy pozornie odpowiednim żywieniu.
Premiksy podstawą suplementacji zwierzt hodowlanych
Najczęściej stosowaną metodą uzupełniania niedoborów są premiksy mineralno-witaminowe oraz mieszanki paszowe. To gotowe, precyzyjnie zbilansowane zestawy składników, które dodaje się do pasz treściwych, między innymi śrut zbożowych.
Dzięki odpowiednio dobranemu składowi możliwe jest dostarczenie zwierzętom wszystkich niezbędnych mikro- i makroelementów zgodnie z ich gatunkiem, wiekiem oraz poziomem produkcji. Premiksy stanowią obecnie podstawowe narzędzie stosowane w nowoczesnym żywieniu zwierząt hodowlanych.
Lizawki solne pozwalają na samodzielne pobieranie minerałów
Popularnym rozwiązaniem są również lizawki solne i blokowe. Umożliwiają one zwierzętom pobieranie soli oraz mikroelementów zgodnie z indywidualnym zapotrzebowaniem. W tego typu preparatach często znajdują się dodatki cynku, miedzi czy jodu. Lizawki są szczególnie praktyczne w hodowli bydła, owiec i koni, ponieważ zapewniają stały dostęp do podstawowych składników mineralnych.
Chelaty mineralne coraz ważniejsze w nowoczesnej hodowli
Coraz większe znaczenie zyskują również chelaty mineralne. Są to połączenia minerałów z aminokwasami, które wyróżniają się bardzo wysoką przyswajalnością. W porównaniu z tradycyjnymi solami nieorganicznymi chelaty mogą być wykorzystywane przez organizm nawet kilkukrotnie skuteczniej. Dzięki temu pozwalają efektywniej uzupełniać niedobory i ograniczać straty składników mineralnych wydalanych z organizmu.
Bolusy i iniekcje dla zwierząt wysokowydajnych
W przypadku zwierząt o szczególnie dużych wymaganiach stosuje się bardziej zaawansowane metody suplementacji. Jednym z rozwiązań są bolusy, czyli preparaty uwalniające składniki mineralne stopniowo w żwaczu, takie jak np. kapsuły żelatynowe musujące dla krów mlecznych w okresie laktacji Dolmix Vita-Caps.
Takie rozwiązania wykorzystuje się przede wszystkim u krów mlecznych w okresie okołowycieleniowym. W sytuacjach nagłych stosowane są również iniekcje, między innymi preparaty wapniowe podawane przy ostrych niedowładach i zaleganiu poporodowym.
—
Artykuł sponsorowany
